Rodzaje i układ rymów

[eva]

OBSESJA SŁOWA - FORUM POETYCKIE { WIERSZE< POEZJA<SERWIS}


Rodzaje i układ rymów:


Rodzaje rymów


W zależności od akcentu:

- rymy żeńskie
- posługujące się akcentem paroksytonicznym (na przedostatnią sylabę), np. moda – uroda. Występują w wierszu sylabicznym.

- rymy męskie
- posługujące się akcentem oksytonicznym (na ostatnią sylabę), np. dłoń – skroń. Występują w wierszu sylabotonicznym.

- rymy daktyliczne
- posługujące się akcentem proparoksytonicznym (na trzecią sylabę od końca), np. zakochać - rozszlochać.


W zależności od umiejscowienia:

- rymy końcowe
- występujące na końcu wersu.

- rymy wewnętrzne
- występujące w środku wersu.

- rymy inicjalne
- występujące na początku wersu (bardzo rzadkie).


Inne rymy:

- rymy dokładne
- np. wodzie – lodzie, boju – pokoju.

- rymy niedokładne
- asonans, rym oparty na identyczności samogłoskowej, np. woda - droga
- konsonans, rym oparty na identyczności spółgłoskowej, np. warg - dróg.

- rymy gramatyczne
- utworzone z wyrazów, których współbrzmienie wynika z identyczności końcówek gramatycznych, np. czasowniki: chodzimy – rodzimy; rzeczowniki: gromady - osady.

- rymy niegramatyczne
- utworzone z wyrazów z różnych kategorii gramatycznych lub z wyrazów, które różnią się formą gramatyczną, np. ginę – przyczynę.

- rymy bogate
- obejmują kilka głosek, np. męczeństwo – społeczeństwo.

- rymy składane
- np. bab ryk – fabryk, panie – na nie.

- rymy banalne
- tzw. rymy częstochowskie, np. kocham - szlocham, blizna - ojczyzna.

- rymy wyszukane
- niezwykły dobór wyrazów, np. farby - znał by, trytonów - pantalonów.

Monorym
- identyczny rym występujący we wszystkich wersach wiersza.

Pantorym
- utwór wierszowy lub jego fragment, w którym wszystkie lub prawie wszystkie wyrazy rymują się z innymi.


Układ rymów

- końcowe - w zakończeniu wersu;
- wewnętrzne - wewnątrz wersu;
- parzyste - dwa kolejne wersy mają ten sam rym (aabb);
- przeplatane (krzyżowe) - rymy występują naprzemiennie (ab, ab);
- okalające - identyczne rymy na początku i końcu zwrotki.


Wiersz pozbawiony rymów nazywa się wierszem białym .